El la vivoj de Esperantistoj
Working my way through the free Esperanto ebooks at my disposal, on the train to Leicester this weekend I started a story called “El la vivoj de Esperantistoj” by someone called V. Stankievic. I had no idea what I was letting myself in for, but I’d forgotten to pack one of the more traditional books that I’m currently reading, and it seemed like a good way to pass an hour. I finished it off last night, more out of obstinance than anything else, and a slight curiosity to see whether it was actually for real, or just very heavy irony. If I wanted to be mean, I could make the point that it appears to have been published in Germany in 1896 and thus expecting heavy irony was a bit unrealistic of me. (On a wild tangent, I once had a German friend who, as the closing line to a bitter argument, exclaimed at me in a very reproachful manner, “I have been many things, but at least I have never been ironic!”) Sure enough, it turned out to be a story utterly devoid of irony. Reading it was kind of like watching a train wreck and thinking, “Please make this actually not be for real..!”
The story focuses on two young men, Siksten and Montblero. Siksten is an unpleasant, fanatical Esperantist with no money. His best friend Montblero is a rich doctor who has no interest in Esperanto at all. Now it is his democratic right not to be interested in Esperanto. He isn’t terribly rude about it, he just wants to concentrate on making a career in medicine and finding cures for diseases without the distraction of it. His best mate, however, won’t let up pestering him because he figures all his friend’s money could be useful to the movement.
One day the Espervangelist is about to move house to a town miles from his friend and they have a tearful farewell scene, not knowing when they might see each other again. And at the last minute, Espervangelist ruins it by saying something akin to “Erm, by the way I just wondered if you’d rethink learning Esperanto?!”. Montblero is understandably rather hurt, and the essence of his reply is that Siksten would do well to piss off. Siksten does depart for his distant destination, and after a certain amount of time he decides to write to his friend. Montblero is chuffed to receive the letter… until he realises it is written in Esperanto. This would be, erm, a language that he doesn’t speak. As someone who has been on the receiving end of this kind of treatment, having letters written to me in Esperanto when I had no knowledge of its grammar at all, I know how intensely hurtful and irritating this is. Especially when you *know* that the content of the letter is something you would like to read, and your friend has written it in Esperanto as a cruel trick to try and make you learn their pet language.
Well, Siksten gets worse. It turns out he is in cahoots with some other local Esperantist, who promptly nips round to visit Montblero and translates bits of the letter out loud to him in order to whet his appetite. Other letters soon arrive, and they begin to draw Montblero in when Siksten describes how he is lodging in a house with a beautiful girl whom Montblero once felt a deep connection with. This girl still remembers him, apparently, and would like to see him again. The only problem is that she is an ardent Esperantist and in order to big up his friend, Siksten has given her the erroneous impression that Montblero is too.
Hmmm. Inevitably, Montblero decides to learn Esperanto and makes all sorts of ridiculous pledges to some sort of League of Esperantists. These include the fact that he has to wear a green star at all times, as well as promises to talk to people who aren’t interested in Esperanto, in Esperanto. Dead helpful, that.
Montblero prepares for a voyage to meet Siksten and the lovely lady. He telegraphs ahead to inform them of his arrival, and is surprised when no one turns up to meet him at the station. Nevertheless, he makes his way to the manor house which has been described to to him, although becomes increasingly disconcerted that it appears to be a virtual ruin, bearing no relation at all to what has been described to him in letters from Siksten. There is no sign of Siksten, no sign of the lady, and he starts to smell a rat.
It turns out, of course, that it was all a ruse to force him to speak Esperanto. The girl never existed at all, Siksten just remembered a description of her which Montblero had once given him. We are supposed to pardon the actions of Siksten & co however, because their actions have reunited Montblero with an old flame he once split up with because of her devotion to Esperanto. Now he himself has developed such a devotion to Esperanto, they are swiftly engaged and soon produce a child, to whom they only intend to speak in Esperanto. The End.
So, the moral of the story appears to be that Esperantists in 1896 were capable of being just as obsessive and fanatical as Esperantists in 2008. How anyone can write such a story and not finish it by indicating that they thought the behaviour of the Siksten character was reprehensible is beyond me, but that sadly appears to be the case 
I think I’ll give the Esperanto e-books a rest for a while, this one has severely hacked me off…
June 17th, 2008 at 3:32 pm
I think that the whole story portrays the image that Esperantists are more obsessed by the past, than the future.
I always use the phrase “Esperanto speaker” rather than “Esperantist” in publicity because the word Esperantist indicates a ghetto like mentality. Ever forward :roll:
Did you know that eight British MP’s have nominated Esperanto for the Nobel Peace Prize 2008?
After many years, I now know that Esperanto has a beautiful future
June 17th, 2008 at 6:07 pm
Ditto. The -ist ending is a negative for me, implying that there’s more than having made the decision to use a pontlingvo. We’re a collection of individuals, not a large gathering who think with the same brain, and I think that labelling us as speakers comes across that much better.
I knew that the language had been nominated, but wasn’t aware of how many or who had backed it. It’s an achievement to be proud of, that’s for sure, and a wonderful, unprecedented
way of raising Eo’s profile and awareness of it.
June 18th, 2008 at 7:21 am
Thank you for your comments
I’m really not fussed whether people call themselves Esperantists or Esperanto speakers or something else entirely, so long as they don’t start forcing their beliefs on people who don’t want them!
June 22nd, 2008 at 5:54 pm
Quoting Radio: “If I wanted to be mean, I could make the point that it appears to have been published in Germany in 1896 and thus expecting heavy irony was a bit unrealistic of me. (On a wild tangent, I once had a German friend who, as the closing line to a bitter argument, exclaimed at me in a very reproachful manner, “I have been many things, but at least I have never been ironic!”) Sure enough, it turned out to be a story utterly devoid of irony.”
This short story (pdf: http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-buch?apm=0&aid=100035&zoom=1 ) is definitively a diatribe against the behaviour of some illuminated people. It is amazing you did not notice that right from the beginning, and even more later when Raulo Chielson (Râ – ulo Ĉiel – son) wants to use Esperanto to communicate with Martians.
It shows the absurdity of such practices and believes. It is directed to fresh “converted” Esperantists and warn them against such methods of recruiting. You may read the text document at http://esperanto.davidgsimpson.com/hc/25311-hc.txt written in the surrogate form (ch instead of ĉ).
The author, Stankievich, is probably not German, but Russian (Стaнкевич) . You cannot deduce that a book in Esperanto is written by a German just because it was published in Germany.
Note that Dr Leono Monblero is as pathetic as the other “heroes” of this story.
There are other examples of self derision.
However it is normal to find lots of people very enthusiastic about the language on all the surface of the globe.
You may find other stories written in the early years of Esperanto at http://www.nymsd.com/web/sites.cgi?page=/World/Esperanto/Kulturo/Literaturo/Noveloj_kaj_rakontoj/Originalaj/
(Bv. pardoni miajn lingvajn erarojn, mi ne regas la anglan tiel bone kiel Esperanton).
June 22nd, 2008 at 9:35 pm
I apologise then for the fact that I have somehow missed the point. To my mind, if someone was trying to warn against what I call “Espervangelism”, they would have written a story with a more blatent moral tone; that is to say, I wouldn’t have expected such a story to end happily with everyone speaking Esperanto, but rather with Monblero being utterly alienated from it.
It is perhaps not too difficult to misunderstand stories when you read them entirely out of context like I did, without knowing anything of the author, and I shall endeavour to be more careful in future.
Your interpretation of the message does not, however, alter my opinion of the text; I thought it was written in a dull, unengaging manner, and had I not been intensely bored I would not have read it to the end.
No offence was incidentally meant to the German nation.
June 23rd, 2008 at 2:46 pm
“a more blatant moral tone”
read “Esperanto sen Mitoj” by Ziko Marcus Sikosek (FEL, 2003, ISBN 90 71205 70 3)
“I wouldn’t have expected such a story to end happily”
Neither would I, and I’m not sure it did: Monblero is probably still using the same technique that worked with him!
“a dull, unengaging manner”
You cannot imagine how many dull books I had to read to learn English. I wonder how I managed to survive that.
I hope you can soon move to something serious, and more recent.
But one has to learn crawling before walking, leaping and throwing a somersault.
June 23rd, 2008 at 3:27 pm
My issue with the story is that it *is* portrayed as a happy ending. Montblero becomes an Esperantist, marries the love of his life, and has a child whom he brings up speaking Esperanto!
You must have had poor teachers then; there are sufficient books written both in the English language and in Esperanto for it to be unnecessary to read bad ones. I have read and enjoyed plenty of stories in Esperanto, which gives me the right to express the opinion that I find this one comparatively dull. Just because something is written in Esperanto, it doesnt make it worth reading!
I am grateful for your concern with my progression but I assure you that it is quite unnecessary! I do not think you have sufficient knowledge of my level in Esperanto to concern yourself with what I need to read.
June 23rd, 2008 at 6:08 pm
Kial respondi, Radio? Kial publikigi la komentojn de Remuŝ? Ĉu ne sufiĉe evidentiĝis kiam li respondis unufoje nur provizante liston de vortoj kiuj enhavas la literojn ment sinsekvantajn, ke li celis vian blogon ne pro vera intereso pri la enhavo, sed nur ĉar li respondas al iu ajn afiŝo kiu enhavas mencionon de Esperanto, kaj ne gravas ĉu li havas dirindaĵon aŭ eĉ aferon kiu iom rilatas al la temo?
Mi elektis verki tiun afiŝon Esperante, por certigi, ke Remuŝ komprenu. Radio jam parolas la lingvon ekde ses aŭ sep jaroj. Kiel vi nun rimarkintos, ni ambaŭ sufiĉe bone Esperantumas, kaj ne bezonas “helpon” ĉu liston de vortoj ĉu indikojn legi Esperantotemajn verkojn.
Via maniero alparoli na Radio ŝajnas al mi netaŭga, kiel ŝi estu infano aŭ iel suferu pro la neĉeesto de Espervangelista flanko en sia vivo.
Se vi volas Espervangelistumi, bonvolu ne fari tion ĉi tie.
June 23rd, 2008 at 6:49 pm
Dankon, Babel.
Kiam mi vidis la unuan komenton, mi pripensis cxu mi gxin publikigu, sed mi finfine decidis fari tion cxar tiu esprimas validan opinion. Ja eblas, ke mi miskomprenis la rakonton, cxar mi legis gxin sen scii ion ajn pri la verkisto. Al tiu komento mi respondis por esti gxentila. La sekva komento publikigxis auxtomate, kaj kiam mi trovis gxin cxi tie, mi respondis cxar mi ne volas doni al li la finan vorton
Al Remush: kiel mia koramiko jam klarigis, mi parolas Esperanton suficxe bone. Mi estas la nuntempa sekretario de Junularo Esperantista Brita, kaj pere de tiu asocio mi de tempo al tempo promocias Esperanton, sed mi parolas pri Esperanto nur al homoj kiuj interesigxas pri la lingvo aux kiuj volas helpon de mi. Tiel mi certigas ke mi ne gxenas aliajn homojn. Laux mi, Esperanto progresus pli bone se cxiuj Esperantistoj tiel kondutus.
Do, mi blogas angle cxar mi volas blogi angle, kaj ne cxar mi ne kapablas blogi Esperante. Mi bonvenigas komentojn en ambaux lingvoj, sed pli da degnemaj, Espervangelistaj komentoj de vi mi ne publikigos cxi tie.
June 26th, 2008 at 10:26 pm
Pri “degnemaj, Espervangelistaj komentoj “.
Mi ne certas ke vi konscias ke tio estas insultoj. Mi ne kutimas respondi al tio. Tamen nur ĉifoje…
Por mia propra pliboniĝo, ĉu vi povus indiki la partojn en miaj komentoj kiuj estas “espervangelistaj”?
Mi relegis kaj trovis nenion ofenda..
Mi povas klarigi kial, legante vian artikolon, mi kredis ke vi estas relative nova lernantino.
1) vi konkludis ke la aŭtoro estis germano (kio tamen eblas malgraŭ lia rusa nomo) nur pro la fakto ke li publikigis en Germanujo. Mi ne kredas ke Esperantisto (se vi preferas: Esperanto parolanto) faras tiajn konkludojn.
2) ke germano ne kapablas skribi ironie.
3) vi bezonis pli ol horon por legi tiun rakonteton. (Mi nun certas ke vi havis bonan motivon, sed vi ne donis indikon pri tio).
4) vi ne komprenis la intencon de la aŭtoro, eĉ kiam li insiste primokis la “espervangelistajn” esperantistojn (kaj samtempe la oponantojn kiuj tamen ŝanĝas opinion nur pro hormona motivo).
5) Malplaĉis al mi la parton kie vi parolis pri ” pet language.”, donante al la leganto la impreson ke vi konsentas. Ĝis via fina moralo de la rakonto vi skribis negative.
Nun vi tute rajtas fari tion, sed tiam ne plendu ke oni tiras erarajn konkludojn.
Kompreneble tiuj kiuj konas vin persone povus legi tion alimaniere.
Eble se vi konus min, ankaŭ vi ne tirus malagrablajn konkludojn.
Ĉu vi povus resumi rakonton kiu plaĉis al vi, kaj valoras la penon legi, sen timi esti taksita de “Espervangelismo”?
Diable! Denove mi faris “degnemajn, Espervangelistajn komentojn”, ĉu? Bonvolu ne publikigi.
June 26th, 2008 at 10:28 pm
Pri la reago de Babelo. Mi ne komprenas kial li furioziĝis kiam mi volis kompletigi lian penson (estis pri -ment kaj pluraj ambiguaj vortoj kiuj ne rilatas al mento kiel frag’mento kaj instru’mento).
Kompreneble li nun legas ĉiujn miajn komentojn kiel personajn atakojn.
Stranga konduto. Eble iom hormona. Ni pardonu al juneco. O:-)
June 27th, 2008 at 7:33 am
ERARE! Mi mem havas familian nomon kiu ne estas de mia propra lando, kaj tute kompreneble estus, ke oni ne supozas min angla je la unua lego.
Do, elstaras du aferoj. Unue, ŝi fakte tion *ne* diris. Ŝi klare skribis ŝerce post malsukcesa provado trovi iom da ironio en ĝi, “If I wanted to be mean, I could make the point that it appears to have been published in Germany in 1896 and thus expecting heavy irony was a bit unrealistic of me.” Tio estas, “Se mi volus esti malĝentila …” Ne, “la Germanoj ne kapablas tion fari” aŭ ion ajn de fakto.
Due: Pagas koni vian insultoton. Radio estas la plej granda amiko de Germanio kiun mi konas en Anglio. Ŝi jam blogis pri la domaĝo de anglaj antaŭjuĝoj kontraŭ la Germanoj ĉi tie kaj ĉi tie
Ĉu neniam okazas al vi, devi pasi pli da tempo por legi ion kiu tute ne vin interesiĝas?
Fakte, tiu kritiko ne estas via kulpo, ĉar vi ne scias la veran kialon: Kutime, Radio retumas per poŝtelefono, do necesas pli da tempo ĉion fari. Nekredeble, sed vere
Ĉu vi legis la artikolojn al kiuj ŝi ligis kiam ŝi skribis pri “provi igi iun lerni sian dorlotlingvon”? La kunteksto estas ĉio: Espervangelisto kun kiu ŝi (ial!) enamiĝis ne plu korespondis kun ŝi. Kiam ŝi demandas al li, ĉu li ŝin daŭre amas, li respondas Esperante, lingvo kiun ŝi ne konas kaj pri tio li senĉese parolis al ŝi, kiel subskribinto de iu arda fervora religio.
En tiu kunteksto, estas klare, ke ŝi remetis ŝin pasintece kaj ankaŭ disiĝis de la ardo kiun li havis. Kaj mi tute komprenas: Mi ankaŭ amas Esperanton, sed ankaŭ mi deziras meti distancon inter mi kaj tiaj.
Kaj estas nature, ke la blogo estis negativa. Ŝi nenion opiniis positiva pri la rakonto. Ĉu necesas fini ĉiun blogon pozitive laŭ la Remuŝ-reglaron?
Fakte, ne tiom
Malfeliĉe, tio okazas tutsole, ĉar Radio jam publikigis unu vian antaŭe, do la blogo rekonas vin kaj publikigis viajn komentojn sen meti ilin en vicon. Ŝi povos forviŝi tamen kiam ŝi alvenos.
June 27th, 2008 at 7:50 am
Furioziĝis? Ha! Hahaha! Hahahahahaha!
Kaj kiun ajn vi kompletigis ne estis mia penso.
Relegu. Ŝi demandis, ĉu la tradukinto devintus skribi menso (aŭ la derivataĵojn, ekzemple mense, mensa) por signifi la anglan mind, mental, anstatataŭ elekton lian mento. Ŝi skribis, ke ŝi dumsekunde pensis pri la vorto mentono, kiam ŝi opiniis mento erara, sed tuj poste kredis tiun vorton esti vizaĝparton.
Mi respondis, ke ŝi tute pravis, kaj ke mentono ja egalas chin, menso ja estas la ĝusta vorto kiun devintus uzi la tradukinto, kaj ke lia elektita mento tute ne taŭgas, ĉar ĝi signifas mint.
Kie kie kie kie kie kie kie kie kie kie diris mi, “jen listo da vortoj kiuj enhavas sinsekventajn literojn -ment-”? Kie?
Tamen tiun vi faris, tute sencele.
Kiel okazas alie, Guglo sonigas la “Esperanto-alerton”, kaj Espervangelio kuras al la blogo kaj postlasas tedan senrilatan komenton.
Tute eblas, ke vi estas afabla viro kiun mi maljuste farbas per la koloro de Espervangelio, sed tio ŝuldiĝas al tio, ke vi agis tiamaniere:
1) Alveni al blogo tuj post la publikigo de afiŝo kiu enhavas la vorton Esperanto.
2) Postlasi senrilatan tedan komenton.
Dependas. La originalan mi ne vidis tiel.
Do, klarigu. Mi legu tiun kiel? Ĉu estas atako? Aŭ ĉu estas, denove, degna? (Ke vi komprenu, mi havas 29 jarojn. Mi ne estas bebo; mi nur malŝatas Espervangeliojn.)
June 27th, 2008 at 11:57 am
Remush:
Jes, vi ofendis min kaj mi intencis respondi iomete malgxentile.
Mi kredas ke Babel jam klarigis tion tre bone. Vi alvenis cxe mia blogo pro iu mencio de Esperanto kaj skribis komentojn kiu ne vere temis pri la enhavo de la blogo kaj en kiuj vi donis al mi konsilojn kiujn mi nek bezonis nek volis. Pli gxenerale, por mi Espervangelisto estas homo por kiu Esperanto ne simple estas lingvo aux hobio, sed preskaux religio. Tiaj homoj celas persvadi aliajn paroli Esperanton ecx kiam la aliaj personoj tute ne interesigxas… Mi ne havas la tempon por klarigi pli longe cxi tie cxar mi devas labori. Eble mi verkos apartan blogeron pri tio morgaux.
Vi parolis al mi kvazaux mi estus infano, kaj pro tio mi ofendigxis.
Mi fakte neniam diris ke la verkisto estas germano sed tamen mi ne volas disputi.. Kvankam oni memoru ke cxi tiu rakonto devenas el 1896. Do, je tiu tempo Germanio kompreneble ne havis la samajn landlimojn kiel hodiaux, kaj estis multaj homoj kun rusaj nomoj kiuj tamen logxis en la tiama Germanio.
Tiu estas sxerco. Eble ne tre amuza aux lerta sxerco, sed tamen sxerco. La germana lingvo estas mia preferata, mi parolas gxin multe pli flue ol Esperanton. Mi havas germanajn geparencojn, mi vizitas la landon multfoje dum jaro, mi legas germanlingve tre ofte. Pro tio mi ja scias ke germanoj povas esti ironiaj, kaj per la sxerco mi verdire nur intencis insulti ek-amikon mian. Bonvolu, legi mian retpagxaron http://doyouspeakenglish.mywap.o2.co.uk por ekkoni mian opinion pli bone.
Babel pravas – mi legis la libron per mia posxtelefono. Sur tiu la literoj bedauxrinde aperas iom malgrandaj, kaj pro tio la malrapida legado.
Do, mi sxajne estas stultulino
Sed ne supozu nur pro tio ke mi ne povas paroli Esperanton. Gxi estas facilega lingvo, cxu ne, kaj pro tio ecx malinteligentuloj povas gxin lerni!
Mi ne skribos positive pri io simple cxar tiu iel rilatas al Esperanto! Estas bonaj Esperantaj verkistoj kaj estas ankaux malbonaj. Se mi legas rakonton kaj ne gxuas gxin, mi diros tion sur mia blogo sen hezitado.
Nuntempe mi vere ne havas suficxan libertempon por tion fari. Antaux kelkaj monatoj mi legis “Cxu li venis trakosme?” kaj ege gxuis tiun.
June 27th, 2008 at 12:25 pm
Pri la kunteksto, Babel tute pravas.
Dum mi legis la rakonton, gxi ege memorigis min pri miaj propraj spertoj rilate al Espervangelistoj.
Se vi ne jam faris tion, bonvolu legi http://radioclare.com/stories/rakonto-de-du-esperantistoj/
June 27th, 2008 at 2:22 pm
Mi legis kaj kompatis. sed atentu:
Kiam oni estis mordita de serpento oni timas ankaŭ lacerton.
(fakte mi tiam timis eĉ branĉeton)
Pli bonas daŭrigi la konversacion en Roterdamo, sur la granda placo.
Vi facile rekonos min:
Mi rondbiciklos tie tute verde vestita kun granda flago, kaj krios:
“Esperanto, Esperanto,
la lingvo kiu taûgas por ĉio.
Lernu, miskomprenu, iĝu mia malamiko.”
June 27th, 2008 at 4:02 pm
Ne necesas reagi tiel! Ne temas pri malamikeco. Eble ni diru ke la tuta afero estis miskompreno kaj forgesu pri gxi.